Đầu tư các quỹ bảo hiểm xã hội được đảm bảo bền vững, hiệu quả
Quy mô các quỹ bảo hiểm tăng qua từng năm, được thực hiện chi trả đầy đủ, kịp thời tới từng người tham gia, thụ hưởng. Ảnh minh họa

Tăng trưởng đầu tư quỹ năm 2023 là 10,43%

Bên cạnh việc tổ chức thực hiện các chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) cho người tham gia, BHXH Việt Nam còn được giao chức năng quản lý, đầu tư các quỹ BHXH, nhằm đảm bảo quỹ tăng trưởng, an toàn và phát triển bền vững trong dài hạn.

Theo báo cáo của BHXH Việt Nam, việc đầu tư các quỹ BHXH trong thời gian qua được thực hiện an toàn, hiệu quả và bảo đảm được giá trị thông qua đầu tư tăng trưởng. Công tác đầu tư quỹ trong thời gian qua đã được BHXH Việt Nam thực hiện theo đúng quy định danh mục đầu tư.

Hình thức đầu tư các quỹ bảo hiểm xã hội

Hiện, BHXH Việt Nam đang thực hiện đầu tư các quỹ BHXH chủ yếu dưới 2 hình thức: mua trái phiếu chính phủ (hơn 86%) và gửi tiền, mua trái phiếu, kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi tại các ngân hàng thương mại (khoảng 14%).

Ông Nguyễn Thế Mạnh – Tổng giám đốc BHXH Việt Nam cho biết, công tác quản lý đầu tư quỹ các quỹ BHXH được thực hiện đúng quy định, đảm bảo nguyên tắc an toàn, bền vững, hiệu quả, tối ưu hóa phương án đầu tư.

Tốc độ tăng trưởng đầu tư quỹ năm 2023 là 10,43% so với năm 2022. Hiện nay, Quỹ BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đã trở thành các quỹ an sinh lớn nhất, được quản lý, sử dụng đúng mục đích, an toàn, hiệu quả, công khai, minh bạch dưới sự giám sát của Quốc hội, Chính phủ, Hội đồng quản lý BHXH.

Quy mô các quỹ bảo hiểm tăng qua từng năm, được thực hiện chi trả đầy đủ, kịp thời tới từng người tham gia, thụ hưởng. Nhờ đó nhân dân, người lao động ngày càng yên tâm, tin tưởng chính sách BHXH, BHYT, BHTN. Tỷ lệ chi từ nguồn quỹ BHXH ngày càng tăng. Tỷ lệ chi từ ngân sách nhà nước cho BHXH ngày càng giảm, khẳng định quan điểm đúng đắn của Đảng trong việc khuyến khích người dân nâng cao năng lực tự bảo đảm an sinh xã hội.

Bên cạnh việc thực hiện chính sách an sinh xã hội, đảm bảo quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm về hưu trí, chăm sóc sức khỏe, y tế, giảm thiểu thiệt hại và rủi ro cho người lao động, các quỹ BHXH, BHYT, BHTN còn là nguồn tài chính quan trọng của quốc gia.

“Với cơ cấu đầu tư vào trái phiếu chính phủ chiếm trên 80% tổng dư nợ đầu tư, các quỹ BHXH đã góp phần, đáp ứng nhu cầu huy động vốn của ngân sách nhà nước, hỗ trợ Chính phủ trong thực hiện chính sách tài chính vĩ mô, ổn định tài chính quốc gia, cơ cấu lại nợ công, tiết kiệm chi phí vay ODA, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội đất nước” – ông Nguyễn Thế Mạnh thông tin.

Đề xuất bổ sung hình thức đầu tư Quỹ Bảo hiểm xã hội

Nghị định số 30/2016/NĐ-CP quy định chi tiết hoạt động đầu tư từ quỹ BHXH, BHYT, BHTN quy định hoạt động đầu tư từ quỹ BHXH được thực hiện thông qua các hình thức: mua trái phiếu chính phủ; cho ngân sách nhà nước vay; gửi tiền, mua trái phiếu, kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi tại các ngân hàng thương mại có chất lượng hoạt động tốt, theo xếp loại tín nhiệm của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Theo các chuyên gia, đầu tư vào trái phiếu chính phủ, gửi tiền hay mua chứng chỉ tiền gửi tại các ngân hàng là các hình thức đầu tư an toàn cao, đảm bảo theo quy định của pháp luật nhưng khó có thể đem lại hiệu quả tăng trưởng cao, dẫn tới hiệu quả đầu tư chưa như mong muốn.

Bên cạnh đó, Việt Nam hiện đang bước vào quá trình già hóa dân số, nhu cầu đảm bảo an sinh xã hội ngày càng cao, đòi hỏi Quỹ BHXH phải được quản lý, sử dụng, đầu tư hiệu quả hơn nữa, đảm bảo ổn định, cân bằng, bền vững hơn trong dài hạn, đáp ứng trách nhiệm chi trả chế độ trong hiện tại và tương lai.

Đầu tư các quỹ bảo hiểm xã hội được đảm bảo bền vững, hiệu quả
Ảnh minh họa

Tại Nghị quyết số 28-NQ/TW năm 2018 của Bộ Chính trị về cải cách BHXH, đầu tư quỹ BHXH được định hướng cải cách theo hướng đa dạng hóa danh mục, cơ cấu đầu tư quỹ BHXH theo nguyên tắc an toàn, bền vững, hiệu quả.

Nhằm thể chế hóa chủ trương này, căn cứ trên bối cảnh thực tế, dự thảo Luật BHXH (sửa đổi) đề xuất sửa đổi theo hướng hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về đầu tư Quỹ BHXH để nâng cao hiệu quả hoạt động đầu tư quỹ, góp phần cân đối các quỹ BHXH, đặc biệt là Quỹ BHXH trong dài hạn.

Theo đó, ban soạn thảo đề xuất bổ sung hình thức ủy thác đầu tư Quỹ BHXH; bổ sung quy định hoạt động đầu tư Quỹ BHXH được kiểm toán độc lập hàng năm. Đề xuất này nhằm từng bước mở rộng các hình thức đầu tư theo lộ trình phù hợp, sau mỗi giai đoạn sẽ được đánh giá và đề xuất triển khai tiếp sau.

Theo đánh giá của ban soạn thảo dự thảo luật, phương án này được dự báo góp phần tăng cường hiệu quả đầu tư quỹ, giảm gánh nặng bảo hộ Quỹ BHXH của ngân sách nhà nước trong dài hạn. Đối với Quỹ BHXH, việc đầu tư quỹ được thực hiện an toàn hơn do tăng cường công tác kiểm toán, đồng thời, hiệu quả hơn do các quy định bổ sung về hình thức đầu tư. Đối với người lao động và người sử dụng lao động, không phát sinh tác động đáng kế trong ngắn hạn.

Việc Quỹ BHXH được nâng cao hiệu quả đầu tư, góp phần cải thiện về cân đối tài chính trong dài hạn sẽ giảm gánh nặng đóng góp giữa các thế hệ. Trong dài hạn, dự báo giảm gánh nặng về đóng góp của người lao động các thế hệ sau này trong mô hình cân đối quỹ BHXH sẽ góp phần nâng cao đời sống của người lao động. Bên cạnh đó, ngân sách nhà nước cũng giảm gánh nặng bảo hộ Quỹ BHXH, có dư địa để chi cho các mục phát triển xã hội khác./.